Kitap Önerileri

Melih Arat

Son iki yazımı kitap konusuna ayırdıktan sonra öylesine çok mektup aldım ki, bu haftaki yazımı da kitap okumayla ilgili birkaç nota ve kitap önerilerine ayırdım.

Önce “nasıl kitap okumalı” ile başlayayım ya da “ben nasıl okuyorum” onu size anlatayım. İster roman olsun, isterse roman dışı bir eser (araştırma, ders kitabı, gezi kitabı, felsefe, bilim vb. gibi) kitabı alır, önce içindekilere bakar, daha sonra kitabı okumaksızın, ilk sayfasından son sayfasına kadar yavaş yavaş çeviririm. Başlıklara, alt başlıklara, koyu yazılarak öne çıkarılmış kısımlara, resim ve şekillere bakarım. Sona doğru giderken ufak ufak da okurum, bu ön inceleme sırasında dikkatimi çeken yerleri, ikiye kırdığım bir A4 kağıda not alırım. Önce sayfa numarasını yazar, sonrada ilgimi çeken kısımla ilgili bir iki anahtar kelime ya da cümleyi yazarım. Bütün bunlardan sonra mümkünse kafama bir soru yerleştirir ve sorunun cevabını arar bir tavırla kitabı okumaya başlarım. Bu arada şunu belirteyim, bir kitabı ister hızlı okuyun, ister yavaş okuyun, ama kitap bittiğinde yeni bir bilgi almış olun. Amaç kitabı bitirmek değil, yeni bir şey öğrenmektir. Onun için yarım kalan kitaplar beni hiç rahatsız etmez. Ayrıca genel olarak kitaplar benim için yüce değildir. İyi kitap var, kötü kitap var. Ciltlenmiş ve bir araya getirilmiş bütün yazılara önem vermek çok anlamsız. Sadece kravat takıyor diye, bir insan öğretmen olamaz ya!

Geçtiğimiz hafta genç arkadaşım ve öğrencim Hakan Turgut, “her gün bir kelime öğrenmeye çalışıyorum.” dedi. Biraz konuşunca, bu amacı başarmanın neredeyse imkansız olduğu sonucuna vardık. Bazıları da her gün bir kitap okumaya çalışır... Bence bu da çok mümkün değil hayatın temposunda. Ama insan her gün bir kavram öğrenmeyi kafasına koyarsa, araştırma yaparken günde bir değil, üç kitap bile okuyabilir. Önemli olan bir soru sormak ve o sorunun cevabını aramaktır. Hatta sorunun cevabını bulmamak ya da geç bulmak daha iyidir; bu sayede araştırma devam eder. Bir de, hızlı okuduğu için günde bir kitap okuduğunu iddia edenler var. Ben de hızlı okuyorum, ama günde bir kitap bitirmiyorum. Kitabına göre bazen bir saatte bitirdiğim kitaplar da var. Ama öyle zamanlar oluyor ki, on gün yeni bir kitaba elimi sürmüyorum. Bazen de hafta 30 kadar kitap okuduğum da oluyor. İnsanın suni şartlanmalar içine girmesini, haftayı ya da günleri bölerek kendini o zaman dilimlerinde bir şeyler yapmaya mahkum etmesini hem başarılamaz hem de tutarsız buluyorum.

Bir yazımı da hızlı okumayla ilgili konulara ayıracağım.

Kitap Önerileri:
Geçen hafta seçki okumak iyidir demiştim: Bir çok kişi seçki önerisi istemiş. İstanbul ve İzmir’deki evlerimde iki kütüphanem var ve seçkiler dağınık. Ama yine de birkaç seçki ismini hafızamdan vereceğim.
Türk Dil Kurumu 2000 yılında dört beş seçki yayımladı: Güzel Yazılar diye: Denemeler, Hikayeler, Röportajlar, Gezi Yazıları, Romanlar diye. Daha önce Nermi Uygur’un YKB yayınlarından çıkan Tadı Damağımda sizi türlü türlü yazarla tanıştıracak, okumanın zevkini yeniden aldıracak bir seçki.
TÜBİTAK’ın yeni yayınlarından Galileo’nun Buyruğu, bilim konularına ilgi duyanlar için mükemmel bir seçki.
İşletme yönetimi konusunda ise, Sabah Kitapları’nın Geleceği Yeniden Düşünmek isimli kitabı güzel bir seçki. Form Yayınlarından çıkan Geleceğin Lideri yine çağdaş yönetim konularında çok güzel bir seçki.