100 Yaşına Varmak

Melih Arat

Yakından  tanıyanlar biliyorlar. Yaşamayı çok seviyorum. Erken kalkmayı, bir yerleri keşfetmeyi, yeni şeyler öğrenmeyi, insanlarla olmayı, onlara yardım etmeyi, hayallere sahip olmayı ve bu hayalleri projeye dönüştürüp gerçekleştirmeyi. Böyle olunca da ne günlük zaman yetiyor, ne de yıllar. Şimdiden uzun yıllar yaşamayı istiyorum; hatta konuşurken 150 yıl yaşayacağımı söylüyorum. Şimdiden de sağlığıma, yediklerime ve içtiklerime dikkat etmeye, uzun ve sağlıklı yaşam hakkında okumaya başladım.

Uzun yaşama konusunda örnek alabileceğimiz insanlar var. Japonya’nın Okinawa adasında yaşayan insanlar, dünyanın en uzun ömürlü insanları. Ortalama 81,2 yıl yaşıyorlar ve dünyanın 100 yaşını geçmiş en çok insanı Okinawa’da yaşıyor.

Peki nasıl oluyor da Okinawa’daki insanlar yüz yaşına kadar yaşıyor? Okinawa Programı isimli kitap, Okinawa’daki insanların nasıl yaşadığını anlatıyor. 25 yıl kadar süren bir incelemenin sonuçlarına göre, Okinawalılar dünyanın geri kalanından farklı tercihler yapıyorlar.

Avrupa ve Amerika’daki toplumlar ve hatta Türkiye’deki insanlar uzun yaşama söz konusu olunca hemen yemek konusuna takılıyorlar. Gerçekten de Okinawalıların yedikleri ve yeme şekilleri farklı. Özetle söylersem 200’den fazla çeşitte yemek yiyorlar. Bunlar ağırlıklı olarak sebze. Genel olarak düşük kalorili besleniyorlar. Beyaz ve kırmızı etten çok, balık eti yiyorlar. Haftada ortalama üç kez balık yiyorlar. Az ve sık yiyorlar. Günde yedi-sekiz defa atıştırıyorlar. Ancak atıştırılanlar daha çok yine yeşillik kategorisinden yiyecekler. Bir gün içinde de 15’e yakın değişik türde besin alıyorlar.

Okinawalıların çoğu sabahları Tai Chi Chuan yapıyorlar. Tai Chi Chuan Çinlilerin sabaha karşı sağlıklı yaşam için yaptıkları spor. Bir spor salonunda değil, ormanlık bir alanda yapıyorlar. Batılılar video kasetler alıp Tai Chi’yi evde yapmaya çalışıyorlar. Ancak yapılan sadece spor değil, sosyalleşme. Bir grup insan, komşu birlikte bir şey yapıyorlar. Sabahın erken saatinde selamlaşıyorlar, hatır soruyorlar.  Bu Türkiye’de, Avrupa ve Amerika’da da yaygın olarak sahip olmadığımız bir şey.

Araştırmacılar, Okinawalıların yaygın ve sık şekilde ibadet ettiğini, dua ettiklerini belirtiyorlar. Dua eden Okinawalılar, ruhen ve manen temizlendiklerini belirtiyorlar.  Dualarını da birlikte yapıyorlar.

Okinawalıları diğer toplumlardan ayıran bir özellikleri de, sık sık birlikte kutlama yapmaları. Bayram, doğumgünü ve yıldönümü gibi etkinliklerde birlikteler ve birlikte folklorik danslarını yapıyorlar.

Bütün bunları 60-70 yaşına kadar yapıyor olabilirsiniz. Ama Okinawalılar bütün bunları 70 yaşından sonra da yapmaya devam ediyorlar. Türkiye’de 80 yaşında olan birisi birçok örnek de artık bayram-seyran dışında ziyaret edilmiyor.  Kafasının eskisi çalışmadığı varsayılıyor. Okinawa’da ise insanlar çalışmaya devam ediyorlar. Ayrıca sanki hali 40 yaşındaki zenginlikte sosyal bir çevreleri var. Okinawalılar ayrıca son derece yardımsever bir toplum. Örneğin, kocası ölünce 100 yaşında bakkal işletmeye çalışan bir kadın, bakkalı çok iyi işletemese de insanlar ondan alışveriş yapmaya devam ediyorlar. Kadının geçimini sürdürebilmesine imkan tanıyorlar. Gidip daha iyi hizmet veren büyük bir marketten alışveriş yapmıyorlar.